Яны ўмеюць ствараць свята — сабе і іншым. Яны самі — свята, калі ёсць магчымасць дакрануцца да таленту і калі разумееш, колькі працы за ім прыхавана. Таму, калі яны святкуюць, варта далучыцца. Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі запрашае ў гэтыя дні на свята свайго нараджэння, якое адзначаецца пышна: шэрагам канцэртаў, канферэнцыяй, дзе будзе згаданы шлях фарміравання прафесійнай музычнай адукацыі ў рэспубліцы. Пра традыцыі, закладзеныя 85 гадоў таму, і іх сённяшняе развіццё мы размаўляем з рэктарам Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, доктарам мастацтвазнаўства, прафесарам, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Кацярынай Дулавай:

— Архіўныя матэрыялы даюць інфармацыю пра больш ранні перыяд утварэння кансерваторыі: указ, датаваны 1925 годам, сведчыў, што было прынята рашэнне аб стварэнні Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. А ўжо сам факт адкрыцця і пачатак функцыянавання ўстановы датуецца 1932 годам. Мяркую, што яшчэ да пачатку 20-х гадоў мінулага стагоддзя было ўяўленне аб неабходнасці стварэння прафесійнай музычнай адукацыі ў Беларусі.

Зараз мы можам доказна гаварыць пра тое, наколькі разнастайным і цікавым было культурнае і тэатральнае жыццё ў нашай краіне ў розныя перыяды яе гісторыі: у ВКЛ ці Рэчы Паспалітай, падчас існавання ў межах Расійскай імперыі і ў гады існавання сучаснай беларускай дзяржавы. І раней былі ўстановы адукацыі, якія адначасова выконвалі функцыю культурных цэнтраў: калегіумы, музычныя тэхнікумы ў Віцебску, Мінску, Магілёве. Гэта аcобная тэма: наяўнасць падрыхтоўчага этапу, стварэнне музычнага асяродка, таго ж Беларускага музычнага таварыства. Адметны сам факт, што ў няпростыя часы, калі толькі ішло станаўленне эканомікі новай дзяржавы, думкі, у тым ліку дзяржаўных людзей, былі звязаны з культурай.

На пачатку стварэння кансерваторыя месцілася ў іншых будынках. Будынак, які мы займаем зараз, датуецца 57-м годам. Гэта ўсяго 12 гадоў пасля заканчэння вайны. У той час, калі трэба было пачынаць жыць нанова, калі будаваліся дамы, аднаўляліся прадпрыемствы, у цэнтры Мінска з лепшых матэрыялаў было ўзведзена памяшканне ўстановы для адораных людзей. Сёння гэта ўражвае: натуральны мармур, бронза, крышталь, дрэва. Гэта было зроблена годна, у класічным стылі, з думкай пра тое, што людзі, якія вырашылі прысвяціць сябе музычнай творчасці, павінны выхоўвацца ў адпаведных умовах.

— Каб у кожнага было разуменне: музыка — мастацтва для ўсяго грамадства, а не толькі для эліты?

— Асвеце надавалася вялікая ўвага. Былі патрэбны спецыялісты, каб пачаць працэс на найвышэйшым адукацыйным узроўні. Праз тры гады пасля адкрыцця кансерваторыі пры ёй адкрываецца школа для адораных дзяцей. Адразу прадумвалася: хто будзе фарміраваць кадры для будучай навучальнай установы. Важнай акалічнасцю ў гэтым працэсе стала запрашэнне выдатных дзеячаў савецкай — расійскай — музычнай культуры і адукацыі для таго, каб выхоўваць нашы нацыянальныя кадры. Сёння мы ганарымся, што многія з вядучых прафесараў Беларускай акадэміі музыкі былі першымі вучнямі выдатных дзеячаў Санкт-Пецярбургскай, Маскоўскай кансерваторый, такіх, як вучань Рымскага-Корсакава Васіль Залатароў. Пазней з’явілася практыка навучання лепшых выпускнікоў нашай школы пры кансерваторыі ў вядучых ВНУ Расіі, каб яны потым вярталіся і выхоўвалі наступнае пакаленне беларускіх музыкантаў.

Падыход быў акадэмічны, але, з іншага боку, у нас адкрыўся адзін з вядучых кірункаў — факультэт народных інструментаў: ён развіваецца, і цікавасць студэнтаў да спецыяльнасцей, звязаных з народным выканальніцтвам, не згасае. Тады ж прыходзілі працаваць выдатныя майстры, самародкі, як тыя ж Жыновіч ці Жыхараў.

— Якім чынам сёння адбіраюцца таленавітыя дзеці?

— Гэта, па сутнасці, эксклюзіўная праца. Да нас паступіць адразу пасля школы немагчыма. Усе добра разумеюць, што музыка — гэта мастацтва. Каб яго засвоіць, існуе традыцыя вельмі ранняга ўключэння ў адукацыю — так жа, як, напрыклад, у класічным танцы (балеце). Гэта звязана з фізіялогіяй чалавека, з развіццём слыху і музычнай мовы, на якой музыкант мысліць. Таму ў нас створана своеасаблівая адукацыйная вертыкаль, стройная сістэма, якой хутка каля 200 гадоў і якая стабільна працуе. Сёння ёсць гімназія-каледж пры акадэміі, дзе нашы прафесары выкладаюць, кансультуюць і ведаюць тых, хто рыхтуецца і мог бы паступаць да нас. Гэты каледж забяспечвае абітурыентамі ВНУ. Далей — сістэма музычных каледжаў, якія ёсць у розных рэгіёнах краіны: кожны рэгіён адрозніваецца ад іншага. Некалі нехта вельмі разумны размясціў іх на карце нашай краіны з улікам спецыфікі рэгіёна, каб гэтыя навучальныя ўстановы не толькі падтрымлівалі адукацыю, але і былі своеасаблівымі культурнымі цэнтрамі — асветнымі, адукацыйнымі, выхаваўчымі, музычнымі. Што такое сёння каледж дзесьці ў Лідзе, у Баранавічах, у Наваполацку? Гэта наяўнасць сваіх творчых калектываў, канцэртнай залы, па сутнасці, маленькая філармонія — дзіцячая. І там таксама фарміруюцца кадры, якія хацелі б працягнуць адукацыю. Мы выкарыстоўваем рычагі прафесійна-арыентацыйнай работы, маем куратараў ад акадэміі ў кожным вучылішчы. Ведаем, што адбываецца ў дзіцячых музычных школах, бо там працуюць пераважна нашы выпускнікі. Такім чынам утварылася структура, у якой аб’яднаны ўсе зацікаўленыя: прадстаўнікі дзіцячых музычных школ, сярэднеспецыяльныя навучальныя ўстановы, акадэмія і тыя, каму патрэбны нашы кадры (аркестры, хары, тэатры, тыя ж школы і каледжы), каб потым атрымаць спецыялістаў. Дзякуючы створанай нацыянальнай сістэме музычнай адукацыі мы можам загадзя ведаць лічбу прыёму, разумеючы, колькі будзе выпускнікоў.

— Моладзь, якая да вас прыходзіць, мае разуменне, што музыка патрабуе ахвярнасці?

— Думаю, што ў пераважнай большасці яно сфарміравана жыццём, у нашай адукацыі сплецены навучанне і практыка, таму што без выступленняў музыкант не расце. Вядома, маленькае дзіця хоча гуляць, бегаць па вуліцы, як яго аднагодкі. А тут трэба гадзінамі займацца. Па сутнасці, ужо нейкая частка жыцця маленькага чалавека прынесена ў ахвяру. Па-іншаму не атрымаецца, калі вырашыў звязаць сваё жыццё з гэтым відам мастацтва. Прыходзячы ў акадэмію, навучэнцы гэты рытм падтрымліваюць. Не буду ідэалізаваць карціну: сустракаюцца людзі, якія пакідаюць прафесію, але гэта мінімальная колькасць у параўнанні з тымі, хто сапраўды вырашыў звязаць сваё жыццё з музыкай. Таму што потым гэта прафесія адорвае тым, чаго ў большасці іншых людзей няма.

— Вашы студэнты пачынаюць канцэртаваць з малых гадоў. Ёсць конкурсы, якія даюць магчымасць удасканальвацца. Ці аблягчае гэта потым творчае жыццё?

— Я магла б сказаць, што і без конкурсаў можна вырасці. Але ёсць аналогія са спортам: без духу спаборніцтва, магчыма, няма матыву рухацца ў прафесіі. Атрыманая перамога не толькі надае сілы, але і ўздымае на прыступку вышэй: разумееш, чаго можаш дасягнуць. Але калі конкурсная сітуацыя ставіцца ў аснову, калі мама з татам дзеля гэтага жывуць, то дзіцяці гэта можа прынесці цяжкія ўзрушэнні адмоўнага характару. У той жа час конкурс падтрымлівае здаровыя прафесійныя амбіцыі. У чалавека фарміруецца зарад прафесійнай дзейнасці з ранніх гадоў (у нас школьнікі ўдзельнічаюць у сур’ёзных конкурсных спаборніцтвах). У студэнцкія гады гэта пашырае бачанне сябе ў прафесіі, фарміруе «паслужны спіс». Званні лаўрэатаў, дыпламантаў даюць магчымасць рухацца далей пры пераходзе з аднаго адукацыйнага ўзроўню на другі: такі чалавек мае перавагу. Яна ёсць і пры залічэнні ў ВНУ: кіраўнік дзяржавы даў нам магчымасць рабіць прыярытэтам творчыя іспыты, пры роўнай колькасці балаў мы прымем таго, хто мае багаж і запас прафесійнай трываласці. Гэта дае перавагу і пры паступленні ў магістратуру і аспірантуру. У чалавека з такімі рэгаліямі будуць перавагі пры працаўладкаванні.

— У нас робіцца ўхіл на індывідуальнае майстэрства, ці ўлічваецца будучая калектыўная дзейнасць?

— Тут трэба сказаць пра спецыфіку індывідуальнай адукацыі ў творчых ВНУ. Ёсць музыканты, якія маюць толькі індывідуальны досвед, а ёсць музыканты, жыццё якіх будзе звязана з калектыўнай дзейнасцю ў аркестры ці хары. І адны, і другія павінны выхоўвацца ў адпаведных умовах. У нас больш за 10 творчых калектываў, дзе студэнты могуць набываць гэты досвед. Сёння нашы студэнты ўдзельнічаюць у сацыяльных праектах, у праектах дыпламатычнай сферы, калі мы павінны паказаць нашу адметную беларускую музыку. Удзел у дзяржаўных мерапрыемствах дае магчымасць адчуваць, што яны патрэбны сваёй краіне: творчая моладзь паказвае сябе на самых буйных пляцоўках з удзелам кіраўніка дзяржавы і ў праектах за мяжой, якія ажыццяўляюць нашы ВНУпартнёры. Асобныя музыканты выступаюць у якасці салістаў.

Але не будзем прымяншаць дзейнасць і творчы рост тых, хто не ўдзельнічаў у конкурсах. Не ўсе ўздымаюцца на творчы Алімп, але я з вялікім задавальненнем сачу за тымі студэнтамі, якія паступаюць са сціплымі магчымасцямі і паступова раскрываюцца. З іх атрымліваюцца выдатныя педагогі. Яшчэ невядома, што жыццёва больш аб’ектыўна: вундэркінд, які ўражвае з малых гадоў, ці чалавек, талент якога раскрываецца праз працу. Тут я аддаю належнае таленавітым педагогам, якія здольны гэта ўбачыць і запаліць.

— Для творчых ВНУ актуальна паняцце «майстра»...

— Па кожнай спецыяльнасці ў нас ёсць не проста майстар, а яго творчая школа. Гэта самы лепшы варыянт развіцця выканальніцкага кірунку, калі ёсць выдатны педагог (напрыклад, піяніст, скрыпач), які вядзе сваіх вучняў і перадае ім майстэрства: як здабываць гук, як інтэрпрэтаваць твор або той ці іншы стылявы кірунак. Таму нармальным з’яўляецца пытанне: «У каго ты вучыўся?»... Адзначаю піетэт, што існуе ў нашых выхаванцаў у адносінах да педагога, які падчас вучобы становіцца блізкім чалавекам.

— У нас яшчэ працуюць выкладчыкі, падрыхтаваныя ў Пецярбургу ці ў Маскве. Ці рыхтуе акадэмія сама выкладчыцкія кадры?

— Гадоў 30—40 таму патрапіць у нашу ВНУ па размеркаванні было даволі няпроста, для гэтага трэба было заявіць пра сябе. Сёння мы разумеем, што кафедра павінна ўтрымліваць некалькі пакаленняў выкладчыкаў, у тым ліку маладых. За апошнія 3—4 гады больш за 20 чалавек з ліку нашых выпускнікоў працаўладкаваны ў Акадэміі музыкі. Ужо можна казаць, што мы фарміруем уласныя адукацыйныя традыцыі. Але карані палягаюць у касцяку прафесараў, якія атрымлівалі адукацыю ў вялікіх майстроў. Сёння з задавальненнем магу гаварыць пра фартэпіянную школу, якую фарміруюць Ігар Алоўнікаў, Юрый Гільдзюк, Уладзімір Дулаў, Уладзімір Няхаенка. У нас працуе Ніна Шарубіна, якая вядзе вакальную справу. Ёсць школа харавога майстэрства, якую стварыў Віктар Роўда і традыцыі якой працягвае загадчык кафедры харавога дырыжыравання Інэса Бадзяка, школа выканальніцтва на духавых інструментах на чале з прафесарамі М. М. Волкавым, У. П. Скараходавым, Б. У. Нічковым, школа спеваў, старэйшы прадстаўнік якой — народная артыстка СССР, прафесар Т. М. Ніжнікава, школа выканальніцтва на беларускіх цымбалах, заснаваная І. І. Жыновічам, традыцыі якога плённа развівае сёння народны артыст Беларусі, прафесар Я. П .Гладкоў, і шматлікія іншыя.

— Школа і ўзровень падрыхтоўкі прыцягваюць у акадэмію замежных студэнтаў. Таму што напрацаваны пэўны імідж?

— Так, ён фарміруецца і пад уплывам таго, што мы жывём у сучасным свеце. У нас вялікая колькасць ВНУ-партнёраў — каля 60, і з імі ў нас розныя ўзаемаадносіны: стажыроўкі, павышэнне кваліфікацыі, адукацыйныя працэсы, акадэмічная мабільнасць у межах праграмы «Эрасмус». Нашы замежныя партнёры разумеюць, што тут у аснове — акадэмічная (так званая «руская») школа. Але было даволі нечакана, калі нашы кітайскія партнёры зацікавіліся навучаннем на беларускіх цымбалах!

Замежнікі едуць сюды і таму, што чулі пра цудоўных педагогаў: і духавікаў, і піяністаў, і выкладчыкаў акадэмічнага вакалу... Мы даём усе формы адукацыі: яны ўдзельнічаюць у нас і ў аркестрах, і ў ансамблях, і ў опернай студыі. Замежныя студэнты бяруць удзел у міжнародных конкурсах, прадстаўляючы сваю дзяржаву. Гэта адкрытае існаванне студэнцтва ў сучасным свеце.

Шмат нашых выпускнікоў з Кітайскай Народнай Рэспублікі занялі кіруючыя пасты ў кітайскіх ВНУ і за межамі сваёй краіны. Але адна з нашых выпускніц, вучаніца Віктара Роўды, вырашыла звязаць сваё жыццё з Беларуссю. Грамадзянка КНР Гун Лі скончыла аспірантуру, працуе дацэнтам на кафедры харавога дырыжыравання Акадэміі музыкі, мае від на жыхарства Рэспублікі Беларусь. Перавезла мужа, які таксама скончыў нашу акадэмію, нарадзіла дзяўчынку і збіраецца далей працягваць тут працу. Сёння ў нас 205 замежных грамадзян на розных ступенях адукацыі.

Мы таксама маем магчымасць накіроўваць сваіх студэнтаў на навучальныя праграмы ў ВНУ-партнёры.

— І беларускія музыканты дзякуючы сваёй падрыхтоўцы ўладкоўваюцца за мяжой…

— Добра, калі гэта адбываецца так, як нам хацелася б, калі яны не з’язджаюць зусім, атрымаўшы адукацыю, і мы болей пра іх нічога не ведаем. Ёсць людзі, якія выступаюць у спаборніцтвах пад сцягам Рэспублікі Беларусь, прыязджаюць сюды і даюць канцэрты, займаюцца адукацыйнай дзейнасцю. Напрыклад, першы трубач Францыі і Французскага нацыянальнага сімфанічнага аркестра Андрэй Кавалінскі апякае духавую адукацыйную прастору ў нашай краіне. Скрыпач Арцём Шышкоў дае майстар-класы, удзельнічаў у юбілейным канцэрце з нашым сімфанічным аркестрам. Цымбаліст Міхаіл Лявончык жыве ў Германіі і ў кожны свой прыезд дадому стараецца кантактаваць са студэнтамі і выступаць у гонар нашай ВНУ. Аксана Волкава, якая вядзе актыўную замежную дзейнасць, жыве тут і спрыяе таму, каб пра беларускую адукацыйную школу даведаліся за мяжой. Для мяне важная зваротная сувязь. Мы разумеем, што музыкант — чалавек свету, ён валодае ўнікальнай мовай, якая не патрабуе перакладу. Добра, калі дзякуючы такой працы больш даведаюцца пра нашу культуру. Мне ўяўляецца, што Беларусь і Мінск могуць стаць месцам, куды будуць з’язджацца слухаць выдатных музыкантаў, будуць прыязджаць нашы выдатныя выпускнікі, у якіх жыццё звязана з замежнай дзейнасцю. Важна, каб у нашай інфраструктуры фарміраваўся такі кірунак, як музычны турызм. Калі людзі едуць у Прагу, Зальцбург ці Берлін слухаць музыку, то чаму тыя ж музыканты не маглі б выступаць тут, у нас? У добрых залах!.. Мы ўжо маем два знакавыя фестывалі, у рамках якіх выступаюць і беларускія музыканты: фестываль Юрыя Башмета і фестываль Уладзіміра Співакова, а таксама буйныя фестывалі, якія арганізуе Беларуская дзяржаўная філармонія — міжнародны музычны фестываль «Мінская вясна», міжнародны фестываль мастацтваў «Беларуская музычная восень». Пераканана, што гэтая тэндэнцыя павінна выйсці на новы ўзровень, таму што яна здольна падтрымаць імідж нашай краіны — не толькі як міралюбівага цэнтра Еўропы праз яе прымірэнчую дзейнасць, але і як культурнага цэнтра.

— Ці бачыце перспектыву для папулярызацыі музыкі, створанай беларускімі кампазітарамі?

— Гэта адзін з найважнейшых нашых кірункаў і ў навуковай, і ў выканальніцкай сферы. Сёння ўсе курсы напоўнены беларускай музыкай. Мы адзіныя, хто выдае музыку беларускіх кампазітараў, — партытуры, клавіры, неабходныя для адукацыйнай дзейнасці. Выдаём даследчыцкія працы, прысвечаныя беларускай музыцы. Адзначу два буйныя выданні, прысвечаныя Анатолю Багатырову і Мікалаю Аладаву, заснавальнікам беларускай кампазітарскай школы. З’явіліся і сёлета знакавыя выданні.

Змяніўся вектар, інтарэс у студэнтаў вялікі. Пра гэта сведчаць творчыя праекты маладых беларускіх кампазітараў. Ёсць інструменталісты, якія апантана выконваюць беларускую музыку, напрыклад, цымбалістка Вераніка Прадзед. У тэатрах ідуць оперы і балеты беларускіх кампазітараў, якія атрымліваюць высокія ўзнагароды. Працуе на гэта і філарманічная сцэна. Нацыянальная культура як сфера асветная і выхаваўчая задзейнічана ў адукацыйным працэсе — у выканальніцкім кірунку, вакальным, нават харэаграфічным (у нас працуе Валянцін Елізар’еў, стваральнік беларускіх балетаў).

— А што рабіць, каб нацыянальная культура — музычная частка — прысутнічала ў разуменні нашых грамадзян?

— Як рэктар я сутыкнулася з тым, што людзі ў шэрагу выпадкаў хочуць дакранацца да высокага акадэмічнага мастацтва, разумеючы, як гэта прыўздымае, паглыбляе ў іншы асяродак, які чалавеку неабходны, таму што ў кожным з нас жывая боская душа, яна шукае прыгажосці. Таму ладзім рэгіянальныя выезды, праводзім канцэрты ў дамах культуры. Мы ўпершыню ажыццявілі сацыяльны праект «Дакрананне», скіраваны на падлеткаў са складаных сем’яў, ці тых, хто апынуўся ў няпростай сітуацыі, для дзяцей-інвалідаў, для дзяцей, якія ніколі не мелі адносін да творчасці, каму тата з мамай не сказалі, што гэта можа быць у іх жыцці. Я была пераканана, што жывыя зносіны з інструментамі могуць раскрыць талент у кімсьці з гэтых дзяцей — калі яны ўбачаць гітару, трубу, ударныя інструменты… Гэта былі прамыя зносіны, безбар’ерны асяродак. Музыка выконвалася розная: з мультфільмаў, блокбастараў, класіка. Мы праехалі па Мінскай вобласці вялікім складам у 100 чалавек. Я для сябе вызначыла: гэта місія дакранання да чалавечай душы.

Але сапраўды гэта сур’ёзная тэма — менеджмент у сферы акадэмічнага мастацтва, які, на жаль, у нас зусім не развіты, пры тым што нейкае прадзюсіраванне ёсць хіба што ў сферы папулярнай музыкі. Магчыма, пры Акадэміі музыкі ці пры філармоніі павінен быць асобны цэнтр прасоўвання нацыянальнага выканальніцкага мастацтва, які б падтрымліваў і забяспечваў магчымасць яркім таленавітым маладым людзям рэалізоўваць сябе і ў Беларусі, і за мяжой. Магчыма, ёсць неабходнасць фарміравання буйнога канцэртнага комплексу, з добрым прафесійным абсталяваннем, дзе маглі б рэалізавацца гэтыя ідэі.

— Дзейнасць у Савеце Рэспублікі дае магчымасць паўплываць на тое, як у грамадстве выбудоўваюцца культурныя прыярытэты?

— Усцешана, што ёсць магчымасць удзельнічаць у гэтых працэсах з цудоўным дэвізам урачоў: «Не нашкодзь». Калі рыхтуецца важны дакумент, згодна з якім будзем жыць і працаваць, трэба, каб хтосьці кваліфікавана пракансультаваў, як гэта павінна быць. Мяне прыцягнулі ў рабочую групу па працы над унясеннем змен у Закон аб інтэлектуальнай уласнасці — гэта непасрэдна тычылася дзеячаў музычнага мастацтва. Другі дакумент, які мы чакаем з нецярпленнем, — Кодэкс аб адукацыі, дзе адлюстроўваецца і падрыхтоўка спецыялістаў у сферы мастацтваў, у тым ліку музыкі. Важны дакумент — Кодэкс аб культуры, якому хутка споўніцца год. Мы мелі магчымасць зразумець, як ён адлюстроўвае рэальнае жыццё і што можна дапрацаваць. Я ўсяляк падтрымліваю прапановы па ўдасканаленні галіновых дакументаў, якія тычацца нашай дзейнасці. Як член Савета Рэспублікі на асабістых прыёмах працую з дзеячамі культуры, каб даведвацца пра надзённыя праблемы. І нешта для мяне адкрываецца нанова...

Ларыса ЦІМОШЫК

Все интервью
Территориальное представительство
Могилевская область

Могилевская область – самый восточный регион Беларуси - граничит с Российской Федерацией. Протяженность региона с севера на юг - 150 км, а с запада на восток более чем 300 км. Площадь области 29,1 тыс. кв. км.

Могилевский областной Совет депутатов

Брестская область

Брестская область является одной из шести областей Республики Беларусь. Расположена на юго-западе государства и занимает территорию площадью 32,7 тыс. квадратных километров. Численность населения – 1,388 млн. человек, в Бресте проживает около 300 тыс. человек.

Брестский областной Совет депутатов

Витебская область

Витебская область — один из живописных уголков Европы. По красоте, уникальности фауны и флоры, по богатству заповедных мест трудно найти ей равных. Вековые хвойные леса занимают 60% всей лесопокрытой территории. Наиболее высокой лесистостью отличаются Россонский, Полоцкий, Лепельский, Докшицкий, Городокский районы.

Витебский областной Совет депутатов

Гродненская область

Центр области - г. Гродно (население 309 тыс. человек). В составе области 17 районов, 194 сельских Советов, 12 городов, в том числе 6 областного подчинения, 21 поселок городского типа. Здесь проживает 11,7% населения страны.

Область образована 20 сентября 1944 года. Площадь ее составляет 25,1 тыс. км., население 1 млн. 184 тыс. человек.

Наибольшая протяженность с запада на восток – 213 км, с севера на юг – 247 км. Поверхность области преимущественно равнинная, в центральной ее части находится Неманская низина. Имеются маренные возвышенности – Гродненская, Волковысская, Слонимская, Новогрудская и Ошмянская.

Гродненский областной Совет депутатов

Гомельская область

Гомельская область расположена на юго-востоке Беларуси и граничит с Брянской областью России, а также с Киевской, Черниговской и Житомирской областями Украины.

Площадь территории – 40,4 тыс. кв. километров, что составляет пятую часть территории республики. В состав области входит 21 район и 4 района в г. Гомеле, 17 городов, 18 поселков городского типа, 2608 сельских населенных пунктов.

Гомельский областной Совет депутатов

Минск

Минск – город с почти тысячелетней историей, столица и самый крупный город Республики Беларусь, место официального пребывания межгосударственных органов Содружества Независимых Государств. Минск разбит на 9 городских районов. Город имеет свой устав, герб и гимн.

Минский городской Совет депутатов

Минская область

Минская область – центральная, самая большая по территории область Республики Беларусь, граничит со всеми областями республики. Площадь – 39,9 тыс. квадратных километров, наибольшая протяженность с севера на юг – 315 км, с востока на запад – 240 км. Занимаемая площадь (с Минском) составляет 19,4% площади Беларуси.

Минский областной Совет депутатов

Назначенные Президентом Республики Беларусь
Назначенные Президентом Республики Беларусь

Брест Витебск Гомель Гроднo Минск Могилев
Интернет-ресурсы